Văn hóa Nghệ An

(VHNA): La bàn hình vuông, làm bằng ngà (6cm x 6cm), cao 2 cm. Tâm la bàn hình tròn, các chi tiết như kim, phuơng vị, nắp kính còn nguyên vẹn, bao quanh tâm là gờ nổi con lươn bằng đồng đỏ.Tiếp đến là 5 vòng tròn đồng tâm, vòng trong cùng có biểu tượng của 8 cung của bát quái – 8 phương vị chính (càn, cấn, khảm, chấn, khôn, đoài, ly, tốn); vòng 2 có các điểm chấm; vòng 3 có 25 ký tự biểu hiện 10 can (giáp, ất, bính, đinh, mậu, kỷ, canh, tân, nhâm, tý) và 12 chi ( tý, sửu, dần, mão, thìn, tỵ, ngọ, mùi, thân, dậu, tuất, hợi); vòng 4 có 72 ký tự; vòng 5 khắc hoạ 12 con giáp; ngoài cùng là vòng đôi giới hạn điểm cuối mặt chính; 4 góc la bàn chạm hoạ tiết trang trí và 4 cạnh đuợc bao bởi các ô chữ S lồng nhau. Cạnh của thành la bàn được ốp nổi lên và trên mặt đứng của 4 cạnh la bàn chạm 4 đề tài, được hiểu đó là biểu tượng của 4 mùa (xuân, hạ, thu, đông); phần chính tâm mặt sau của la bàn có khắc biểu tượng âm dương, trên góc phải chạm khắc hình 1 lá nho và 3 chữ hán theo thể tượng hình.

Đây là chiếc la bàn dùng để xác định phương vị tìm thế đất làm nhà ở, tìm mạch nước để lập cư hay nơi táng mộ với kỳ vọng phát lộc, phát tài và thường được gọi là la bàn phong thuỷ hay là la bàn bát quái. Chiếc la bàn bàn bát quái trên nay vẫn sử dụng được bình thường, chủ nhân của nó là ông Lương Hữu Dụng (83 tuổi) xã Sơn Mỹ huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh lưu giữ.

Ông Dũng cho biết, la bàn quý trên là vật bất ly thân của ông nội của ông Lương Hữu Dụng khi đang làm Bang Tá ở vùng đá trắng thuộc vùng nam trung bộ (Bình Thuận ngày nay).

Niên đại của chiếc la bàn bát quái trên ít nhất cũng đã 100 năm tuổi.

La bàn hiện đã được chuyển về cơ quan bảo tàng tỉnh Hà Tĩnh để nghiên cứu.