Trong các ngày 7-8/3/2026 (tức các ngày 19, 20 tháng Giêng Bính Ngọ) xã Bích Hào đã long trọng tổ chức lễ hội Đình Bích Thị - Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia với nhiều hoạt động văn hóa hấp dẫn, thu hút đông đảo nhân dân và du khách về dự.

Quang cảnh phần lễ tại lễ hội

          Đình Bích Thị ở làng Bình Ngô, xã Thanh Giang, huyện Thanh Chương (nay là xã Bích Hào, tỉnh Nghệ An). Đình được xây dựng năm 1786, là nơi thờ tự 2 vị Quận công Trần Hưng Học, Trần Hưng Nhượng, Bản Cảnh Thành Hoàng, thượng đẳng tối linh Lam Sơn đại thần và thờ vọng tướng Phan Đà. Ngôi đình hướng về phía Đông Bắc, phía trước có nhiều cây cổ thụ và dòng sông Lam chảy qua.

          Phía ngoài cổng đình có 2 cột quyết, trên có 2 con nghê chầu lại. Ngôi đình dài 16m, rộng 9m với 3 gian 2 hồi văn, 4 hàng cột dọc, 6 hàng cột ngang. Toàn bộ có 24 cột gỗ lim kê trên chân đá tảng, trong đó có 8 cột to, chu vi mỗi cột là 1,1 m và 4 cột xây vôi vữa đỡ tầng mái, nền láng xi măng, mái lợp ngói vảy. Diện tích khu vực đình rộng khoảng 1.500 m2. Kiến trúc đình làm theo kiểu tứ trụ tam oai- kiểu kiến trúc phổ biến thời Lê - Trịnh.

          Lễ hội xưa ở đình Bích Thị được tổ chức nhiều kỳ, trong đó có 2 kỳ chính là vào ngày mồng 7 tháng Giêng - Lễ Khai Hạ và Rằm tháng Bảy âm lịch - Lễ Trung Nguyên. Ngày lễ, trước đình có 3 cờ đại, 20 cờ phướn, cờ ngũ hành, trống dong cờ mở suốt mấy ngày liền. Khi rước có 3 kiệu rồng, có bát bửu, siêu, phạng, đoàn bát âm và đông đảo bà con làng xóm. Nhân dân rước thần từ 2 đền Bản Cảnh, Bản Huyện về đình, lễ xong lại rước thần về đền. Ngôi đình cũng là nơi đón rước quan Hậu Quận về làm việc làng. Ban đêm trước sân đình, các già làng, trùm phường tổ chức diễn tuồng Trung Trắc, Trưng Nhị, hát chầu văn, ca trù, có đánh sinh tiền, gõ mõ rất  vui nhộn. Ngôi đình đã từng đón rước các vị tiến sỹ, cử nhân vinh quy về làng trong sự trọng vọng của bà con làng nước.

          Những năm 1930-1931, hòa trong khí thế đấu tranh sôi nổi của Nhân dân Nghệ An, bà con xã Thanh Giang và cả Tổng Bích Hào đã tập trung tại đình mít tinh, biểu tình, tiếng trống làng rộn rã vang dậy cả một vùng. Tự vệ đỏ đã treo cờ búa liềm trên cây gạo cạnh đình, rồi tiến đến huyện đường Thanh Chương cùng với các tổng khác, đốt giấy tờ sổ sách, giải thoát cho chiến sỹ cách mạng bị địch giam giữ, thành lập chính quyền xô viết công nông.

          Năm 1945, đồng chí Nguyễn Côn (sau này là Phó Thủ tướng), cũng đã về Thanh Giang chỉ đạo cướp chính quyền. Trong những ngày này, cờ đỏ sao vàng bay phấp phới trên nóc đình, Nhân dân tập trung nghe đọc lệnh tổng khởi nghĩa. Ngày 23 tháng 8 năm 1945, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi... Đình Bích Thị cũng đã góp phần phục vụ bộ đội và Nhân dân trong 2 cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc. Năm 2002, Đảng uỷ, chính quyền xã đã huy động nhiều nguồn lực, tổ chức tu sửa lại, trả lại dáng xưa cho công trình lịch sử bên dòng sông Lam. góp phần giáo dục đạo lý "uống nước nhớ nguồn" cho thế hệ trẻ.

          Với các giá trị lịch sử to lớn, ý nghĩa và kiến trúc độc đáo, đình đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di tích lịch sử Văn hóa cấp quốc gia năm 2015 và địa phương đã chọn ngày 20 tháng Giêng âm lịch hàng năm để tổ chức lễ hội.

          Đây là hoạt động văn hoá tâm linh nhằm tri ân với các bậc tiền nhân: Nhị vị quận công Trần Hưng Học, Trần Hưng Nhượng; 15 văn quan, võ tướng, quận công qua các thời kì như Nguyễn Đình Cổn, Nguyễn Tiến Tài, Phạm Kinh Vỹ, Nguyễn Lâm Thái, Phan Nhân Tường… và 159 anh hùng liệt sỹ của địa phương.

Đại diện cấp ủy, chính quyền và các dòng họ dâng hương

Rất đông tăng ni, phật tử và du khách về dâng hương

Lễ hội Đình Bích Thị gồm có hai phần là lễ và hội. Tại phần lễ, đại diện cấp ủy, chính quyền và các dòng họ tiến hành dâng hương, hoa, ôn lại truyền thống lịch sử của địa phương, công trạng của các vị nhân thần được thờ phụng tại Đình. Sau phần lễ, đông đảo người dân và du khách được tham gia nhiều môn thể thao và trò chơi dân gian sôi động, hấp dẫn như: đẩy gậy, bóng chuyền, cờ tướng, đi cầu chiện chiện, leo cây chuối, chọi gà, đập niêu, đặc biệt là trò bịt mắt bắt vịt. Mỗi trờ chơi có một sắc thái cũng như cung cách tổ chức và luật chơi riêng nhưng tất cả đã tạo nên một không khí náo nức vui tươi, có những tình huống dẫn người xem từ hồi hộp đến cười nghiêng ngả.

Người chơi bổ chổng kềnh, người xem cười nghiêng ngả với trò bịt mắt, bắt vịt

          Hấp dẫn với trò đập niêu tại lễ hội

Gian nan trèo lên được đỉnh cây chuối

Chênh vênh trên cây cầu chiện chiện

Hấp dẫn, kịch tính với môn đẩy gậy tại lễ hội

Nghi thức tế lễ thành kính và các trò chơi dân gian vui nhộn, hấp dẫn của lễ hội Đình Bích Thị đã thu hút hàng ngàn lượt người dân và du khách đến tham gia và cổ vũ, tạo nên điểm nhấn của một mùa lễ hội, hướng người dân và du khách nhớ về lịch sử và truyền thống văn hóa của một mảnh đất có nhiều danh tướng, lương thần.

                                                                                TĐH