Tên và đặt tên

Cha ông xưa có câu xem mặt, đặt tên hay xem “tên” để hiểu về người trong câu nói Xem mặt mà bắt hình dong. Tên – có thể chỉ là vì một ý thích nào đó của cha, mẹ hay ông bà mà theo ta đi suốt cả cuộc đời. Và, không hiếm trường hợp, tên dường như...

Ông nghè Ngô Đức Kế và cô Kiều

Cô Kiều của Nguyễn Du từ khi ra đời trong văn chương Việt Nam đã nhận bao tiếng khen lời chê, khen hết lời và chê hết mực, nhưng cô vẫn sống trong niềm yêu mến của bao lớp người Việt, từ bậc thức giả đến kẻ bình dân, xưa đã vậy mà nay cũng vậy. Song hễ khi có...

Một cuốn sách thức tỉnh con người (Đọc tiểu thuyết “Người trong bóng tối” của Paul Auster, NXB Hội Nhà văn và Công ty Sách Phương Nam, 2008)

Nếu tôi không nhầm thì bạn đọc Việt Nam còn ít biết Paul Auster, mặc dù ông “được thế giới phương Tây liệt vào hàng các nhà văn đương đại lớn của Mỹ” (theo dịch giả Trịnh Lữ) và ông vừa có 2 cuốn sách NXB Phụ Nữ in năm 2007 (“Trần trụi với văn chương” và “Nhạc đời may...

Đôi điều về mỹ thuật thời Nguyễn

Bởi những người đi trước đã gọi “mỹ thuật Lý ”,“mỹ thuật Trần”, “mỹ thuật thời Lê Sơ”, “mỹ thuật Tây Sơn”… nên tôi cũng mạo muội gọi “mỹ thuật Nguyễn”, cho dù cảm thấy gọi như thế vô hình trung người ta đã gán cho mỹ thuật chỉ là của các Vương triều. Đành rằng mỗi thời đoạn mỹ...

Giữa một rừng nghịch lý

Vì sao ta viết văn? Có lẽ mỗi chúng ta đều có câu trả lời riêng cho câu hỏi giản dị này. Mỗi người một khuynh hướng, một môi trường, một hoàn cảnh. Và cả những khiếm khuyết nữa. Khi ta cầm bút viết, ấy là ta không hành động. Ấy là ta đang thấy mình gặp khó khi mặt...

Văn học trong xu thế hội nhập hôm nay

Tôi nói hôm nay vì chúng ta đã trải ít nhất là hai lần hội nhập lớn. Cuộc hội nhập lần thứ nhất là hội nhập dân tộc vào khu vực Đông Á diễn ra trong sự xâm lược và thống trị của Thiên triều Trung Hoa kéo dài suốt 2000 năm, trong đó 1000 năm đầu, nước ta trở thành...

Peter Zinoman: Ngành Việt Nam học ở Mỹ phát triển nhanh

Trong nhiều học giả nước ngoài nghiên cứu Việt Nam học, không thể không nói đến GS người Mỹ Peter Zinoman, khoa Lịch sử Đông Nam Á tại trường Đại học California, Berkeley với rất nhiều đóng góp cho sự phát triển ngành Việt Nam học tại Mỹ. Chúng tôi đã có cuộc gặp gỡ với ông....

Một số hoạt động văn học giai đoạn hoà bình lập lại(1954 - 1958) xét từ lý thuyết "trường" của P.BOURDIEU

Trong một bài phê bình của Xuân Diệu với Lê Đạt về việc học theo lối thơ của Maia, ông viết: “Cùng với Trần Dần, Lê Đạt đã mở sách ra đọc, học đòi Mai-a-kốp-ski một cách lố bịch. Mai-a-kốp-ski là một nhà thơ lớn, cần phải học cái nhiệt tình yêu Đảng, bảo vệ chế độ Xô Viết của...

Chiếc ghế làm thay đổi văn hoá Trung Hoa

Trong lễ nghĩa truyền thống của người Trung Quốc, ngồi thế nào là một nội dung rất quan trọng. Xa xưa, không có ghế, khi gặp gỡ nhau, mọi người đều ngồi chiếu hoặc ngồi phản, trọng tâm cơ thể đè lên hai gót chân, kiểu ngồi đó được gọi là ngồi quỳ. Tuy không được thoải mái lắm nhưng...

Xin bàn thêm về niên đại các bản Kiều nôm cổ

1/ Khi nghiên cứu niên đại các bản Kiều Nôm cổ, trước nay vốn có hai hường đi cơ bản rất khác nhau : ---Một hướng thì chỉ coi trọng năm in :như coi bản in1871 phải cổ hơn bản in 1872, bản in 1872 phải cổ hơn các bản in 1879 v.v. ---Một hướng thì coi trọng nội dung chữ nghĩa...

Sinh viên trượt dốc trong thế giới ảo

Nhập trường Đại học Vinh năm 2005, lẽ ra năm học này là năm cuối của Nguyễn Ngọc T (tên nhân vật trong bài này đã thay). Nhưng năm nay, T mới học năm thứ nhất. Nhập trường 4 năm nhưng 3 năm bị đình chỉ và lưu ban do không đủ số học trình trên lớp. Sinh viên lưu...

Dân trí và Dân khí

I – Trong giới lãnh đạo và giới hiểu biết ở ta hiện nay thường nói đến “dân trí”, coi đó là một giải pháp cơ bản để giải quyết tình hình. Cách nhìn nhận thực tế và hình dung cách giải quyết tuy khác nhau, nhưng đều xuất phát từ một cơ sở thực tế . Quy trách nhiệm...

Về một số từ ngữ trong Truyện kiều

1/ Gần đây , trong cuốn NGHIÊN CỨU VĂN BẢN TRUYỆN KIỀU do Nhà xuất bản Khoa học xã hội in năm 2006, Phó Giáo sư (PGS) Đào Thái Tôn đã đặt lại vấn đề về rất nhiều từ ngữ trong Truyện Kiều. Trong bài này chúng tôi chỉ xin bàn thêm về 5 trong số các trường hợp được PGS...

Dòng họ và "Quyền lực kép"

Chủ trương bầu cử chức Chủ tịch xã (CTX) trực tiếp, cũng như thôi tổ chức HĐND quận, huyện, phường, xã là nhằm chọn đúng người, đúng việc hầu giúp điều hành bộ máy hành chính cấp huyện, xã hiệu quả và tinh gọn hơn. Những vướng mắc theo Hiến pháp và cơ chế tổ chức sẽ được khắc...

Đền Đồi - di tích khảo cổ mở đầu thời đại đồng thau lưu vực sông Cả

Trong khảo cổ học, bình thường các di tích có diện tích rộng, tầng văn hóa dày có nhiều lớp, hiện vật phong phú là những di tích quan trọng, nhưng cá biệt cũng có trường hợp một di tích khảo cổ có diện tích không lớn, tầng văn hóa không dày, hiện vật phát hiện không thật phong phú,...

Ý nghĩa của chuyến đi dương trình hiệu lực với tư tưởng Cao Bá Quát

Một sự kiện trọng đại đối với Cao Bá Quát chính là việc ông bị đưa đi dương trình hiệu lực . Trong cái rủi có cái may. Nhờ có ra nước ngoài, tiếp xúc với nền văn minh phi truyền thống, kể cả văn hóa Đông Nam Á và văn hóa phương Tây lúc ấy đã có mặt ở...